بیت کوین به عنوان اولین و مهمترین ارز دیجیتال، چهار سال پس از اولین معرفی خود یک پدیده خاص به نام هاوینگ را تجربه کرد، آن زمان این رمز ارز قیمت بالایی نداشت. از آن زمان تا این لحظه چندین بار هاوینگ (Halving Bitcoin) اتفاق افتاده است. اگر میخواهید وارد سرمایه گذاری در این ارز دیجیتال شوید لازم است که هاوینگ و تاثیر آن روی نوسانات ارزی، افزایش ارزش، ماینینگ، عرضه بیت کوین (BTC)، تاثیر بر سایر ارزها و… را به خوبی بشناسید.
هاوینگ (Halving) بیت کوین چیست؟
هوینگ یا هاوینگ که در لغت به معنی نصف شدن است، یکی از بزرگترین رویدادهایی است که میتواند روی قیمت بیت کوین (BTC) و بازار آن تاثیر چشمگیری داشته باشد. این رویداد که هر چهار سال یکبار اتفاق میافتد، باعث میشود که پاداش استخراج ماینرها نصف شود و به این ترتیب منجر به مهار تورم بیت کوین و افزایش ارزش آن میشود.
آنچه که در بالا به صورت خلاصه گفته شد نیاز به تحلیل عمیقتری دارد که در ادامه به جزئیات آن بیشتر میپردازیم، همچنین برای مطالعه بیشتر راجب بیتکوین به مقاله بیت کوین چیست؟ مراجعه کنید.
هاوینگ یا هوینگ؛ تلفظ درست Halving بیت کوین چیست؟
این کلمه در مراجع مختلف ممکن است به صورت هوینگ، هاوینگ یا هالوینگ هم نوشته شود. البته در اغلب سایتها و مراجع فارسی به صورت هاوینگ خوانده و تلفظ میشود. از آنجایی که تلفظ این کلمه به هاوینگ نزدیک است، ما هم در این مقاله از شکل متداولتر این کلمه در نوشتار فارسی استفاده میکنیم. البته همانطور که گفتیم هالوینگ هم نوشته میشود که با در نظر گرفتن ناخوانا بودن صدای “L” در کلمه “Halving” نادرست محسوب میشود.
هاوینگ چگونه اتفاق میافتد؟
بیت کوین از ابتدا طوری برنامه ریزی شده تا پس از استخراج هر ۲۱۰ هزار بلاک یک بار هاوینگ اتفاق بیفتد. یعنی ملاک، تعداد بلاکهای استخراج شده است نه تاریخ میلادی. معمولا ۲۱۰ هزار بلاک حدود چهار سال طول میکشد که استخراج شود؛ بنابراین به اصطلاح عامیانه مدت زمان چهار سال را بیان میکنیم تا درک عمومی آن آسانتر شود.

اگر میخواهید کمی تخصصیتر به آن پی ببرید بهتر است بدانید که بیت کوین روی شبکهای به نام بلاکچین قرار گرفته است. بلاکچین یعنی مجموعهای از بلاکها (Block) که در کنار هم قرار گرفتهاند. بلاک، واحدهای اطلاعاتی یک شبکه بلاکچین است که توسط ماینرها تولید میشود. این بلاکها پس از ایجاد، ثابت بوده و به زنجیره اطلاعاتی پیش از خود متصل میشود.
حتما به این فکر میکنید که چرا ماینرها این کار را انجام میدهند. ماینرها در قبال سرمایه گذاری روی تجهیزات ماینینگ و پرداخت هزینه انرژی مصرفی آن، میتوانند بلاکهای بیشتری استخراج کنند و برای بلاکی که به شبکه بلاکچین اضافه کردند، توکن ارز دیجیتال یا بیت کوین دریافت کنند. در واقع ماینرها، در بخشی از بیت کوینهایی که کاربران به عنوان کارمزد تراکنش پرداخت میکنند، سهیم هستند.
چرا هاوینگ باید اتفاق بیفتد؟
همانطور که پیشتر گفتیم، به علت سود و ارزش بالای بیت کوین هر بار افراد بیشتری به جمع ماینرها میپیوندند. این حجم بالا از شرکتها یا واحدهای خصوصی برای کار خود بیت کوینهای تازه تولید شده دریافت میکنند که باعث افزایش تولید و عرضه بیت کوین به گردش اقتصادی میشود.
افزایش تولید و عرضه بیت کوین مساوی با افزایش تورم در این ارز دیجیتال است. (نسبت عرضه به تقاضا یک قانون مهم در بازار است. یعنی هر چه نسبت عرضه به تقاضا بیشتر شود ارزش کاهش میابد و هرچه نسبت عرضه به تقاضا کمتر شود ارزش افزایش میابد.) دقیقا به همین دلیل است که با افزایش چاپ پول جدید، ارزش آن در بازار کاهش پیدا کرده و آن واحد پولی دچار تورم میشود.
هاوینگ در پروتکل بیت کوین برنامهریزی شده تا گام به گام سرعت عرضه بیت کوین را کاهش دهد. با این کار ارزش این واحد ارز دیجیتال حفظ شده و حتی بالا میرود. در مجموع این سیاست مانع تولید بیش از حد بیت کوین و افت دارایی خریداران میشود. بیت کوین با این سیاست سرمایه گذاران را به سرمایه گذاری بیشتر و بلند مدت ترغیب میکند.
تاریخچه هاوینگ های بیت کوین (2012 تا 2024)
| هاوینگ | تاریخ | قیمت BTC قبل از هاوینگ | اوج قیمت پس از هاوینگ | زمان رسیدن به اوج | درصد رشد تقریبی |
|---|---|---|---|---|---|
| هاوینگ اول | 2012 | $12 | $1,100 (2013) | 12 ماه | +9,000% |
| هاوینگ دوم | 2016 | $650 | $20,000 (2017) | 17 ماه | +3,000% |
| هاوینگ سوم | 2020 | $8,500 | $69,000 (2021) | 18 ماه | +700% |
| هاوینگ چهارم | 2024 | ~$60,000 | $125,000 (سناریوی چرخه فعلی) | در حال شکلگیری | ~+100% |
تاثیر سختی شبکه (Difficulty) روی هاوینگ
همین طور که تعداد بیشتری از افراد برای کسب سود سرشار بیت کوین وارد عرصه ماینینگ میشوند، هش ریت افزایش پیدا میکند. (هش ریت همان سرعت پردازش دستگاههای ماینینگ در واحد زمان است). هرچه تعداد این دستگاههای ماینینگ و توان آنها افزایش پیدا کند، هشریت هم افزایش پیدا میکند و بلاکها با سرعت بیشتری استخراج میشوند. این سرعت بیشتر تولید بلاک باعث میشود که سرعت تولید بیت کوین و ارائه پاداش به ماینرها که بلاک ریوارد (Block Reward) نام دارد، افزایش پیدا کند.

باز در این قسمت به موضوع افزایش عرضه برمیگردیم که باعث افزایش تورم میشود. برای جلوگیری از این کار، بیت کوین طوری برنامه ریزی شده تا هر دو هفته یک بار سرعت این استخراج چک شود. اگر سرعت استخراج افزایش یابد سختی شبکه (Difficulty) نیز افزایش پیدا میکند تا هر بلاک در مدت زمان ۱۰ دقیقه تشکیل شود. همچنین برعکس این موضوع نیز میتواند اتفاق بیفتد بهاینترتیب که اگر سرعت هشریت کاهش یابد، سختی استخراج هم کاهش پیدا میکند؛ در این مواقع میگوییم استخراج آسانتر شده است.
در همین فاصله دو هفتهای ماینرهای جدید فرصت دارند تا سرعت هش ریت و مجموع پردازشها را افزایش یا کاهش دهند. انجام این کار به طور متوالی باعث میشود هاوینگ در فواصل زمانی مختلفی اتفاق بیوفتد.
هاوینگ بعدی بیت کوین چه زمانی است؟
در مورد زمان هاوینگ بعدی بیت کوین باید گفت: آخرین هاوینگ بیت کوین در آوریل 2024 رخ داد و پاداش هر بلاک از 6.25 بیت کوین به 3.125 بیت کوین کاهش پیدا کرد. بنابراین بر اساس ساختار شبکه، هاوینگ بعدی بیت کوین بهطور تقریبی در سال 2028 اتفاق خواهد افتاد، زمانی که شبکه به بلاک بعدی یعنی حدود 1,050,000 برسد.
جدول زمانی هاوینگ بیت کوین تا سال 2036 به این صورت است:
|
شماره هاوینگ |
تاریخ وقوع |
پاداش هر بلاک قبل از هاوینگ |
پاداش هر بلاک بعد از هاوینگ |
|
هاوینگ اول |
نوامبر 2012 |
50 BTC |
25 BTC |
|
هاوینگ دوم |
جولای 2016 |
25 BTC |
12.5 BTC |
|
هاوینگ سوم |
می 2020 |
12.5 BTC |
6.25 BTC |
|
هاوینگ چهارم |
آوریل 2024 |
6.25 BTC |
3.125 BTC |
|
هاوینگ پنجم (پیشبینی) |
حدود 2028 |
3.125 BTC |
1.5625 BTC |
|
هاوینگ ششم (پیشبینی) |
حدود 2032 |
1.5625 BTC |
0.78125 BTC |
|
هاوینگ هفتم (پیشبینی) |
حدود 2036 |
0.78125 BTC |
0.390625 BTC |
هاوینگ چگونه بر نوسانات بیت کوین تاثیر می گذارد؟
تصور کنید که میخواهید حقوق کارمندان خود را ناگهان نصف کنید؛ نصف کردن پاداش ماینرها نیز شوک ناگهانی را با خود به همراه خواهد داشت. شاید تا مدتی پس از کاهش عرضه بیت کوین بازار واکنش افزایشی نداشته باشد اما باید بدانید هاوینگ بیت کوین در بلندمدت، عرضه بیت کوین را تا جد بسیار زیادی کاهش میدهد و شرایط صعود بلندمدتی بیت کوین را فراهم میکند.
برخی علت آن را نبود پوشش رسانهای کافی در سالهای اول و برخی دیگر کاهش سرمایه گذاری پس از هاوینگ میدانند؛ اما آنچه که از روند بازار ترید بیت کوین مشهود است، نزدیک به یک سال تا یک سال و چند ماه پس از هر هاوینگ طول کشیده تا بیت کوین دچار انفجار افزایش قیمت شود.
چرا پس از هاوینگ هش ریت کاهش مییابد؟
تحلیلهای آماری از سرعت پردازش بیت کوین، نشان داده که معمولا بلافاصله پس از هر هاوینگ، هش ریت (Hash Rate) به شدت کاهش پیدا میکند. همان طور که پیشتر اشاره کردیم؛ این روند کاهشی را میتوان کاهش سرمایه گذاری، صرف انرژی یا همان نارضایتی ماینرها دانست که حاضر نیستند در ازای بیت کوین کمتر به همان اندازه کار کنند.
در این لحظه دو اتفاق میافتد؛ اول این که سختی شبکه دو هفته بعد کاهش پیدا کرده و روند استخراج آسانتر میشود. دوم این که با آسانتر شدن روند استخراج دوباره ماینرها به این شبکه متصل شده و هش ریت را بالا میبرند.
هاوینگ تا چه زمانی ادامه پیدا میکند؟
با توجه به سرعت و سختی استخراج، پیشبینی میشود که روند استخراج بیت کوین تا سال ۲۱۴۰ میلادی به اتمام برسد. تا آن زمان در مجموع ۳۳ هاوینگ اتفاق میافتد. پس از اتمام عرضه دیگر برای بازار بیت کوین هوینگ دیگری وجود نخواهد داشت. البته تا این لحظه بیش از ۹۰ درصد از مجموع ظرفیت، بیت کوین استخراج شده است و کم کم ماینرها قرار است وارد سراشیبی افزایش سختی شبکه قرار گیرند. وجود نداشتن هاوینگ و عدم عرضه بیت کوین جدید به این معنی است که ایجاد بلاک جدید توسط ماینرها دیگر پاداش نخواهد داشت.
تاثیر هاوینگ بیت کوین بر آلتکوینها چیست؟
هاوینگ بیت کوین (Bitcoin Halving) فقط روی بیت کوین (BTC* اثر نمیگذارد؛ بلکه یکی از مهمترین رویدادهای چرخهای بازار است که معمولا کل بازار رمزارزها، مخصوصا آلتکوینها (Altcoins) را وارد فاز جدیدی از نوسان و رشد میکند.

1. افزایش نقدینگی و شروع چرخه صعودی بازار
بعد از هاوینگ، بهدلیل کاهش عرضه بیت کوین، در بسیاری از چرخههای تاریخی شاهد افزایش تقاضا و رشد قیمت BTC بودهایم. وقتی بیت کوین رشد میکند، معمولا سرمایه تازه وارد بازار میشود و بخشی از این سرمایه به سمت آلتکوینها حرکت میکند.
این فرآیند در بیشتر مواقع به شکل زیر رخ میدهد:
- رشد اولیه بیت کوین (Bitcoin Lead Rally)
- تثبیت قیمت BTC
- انتقال سرمایه به آلتکوینها (Altcoin Season)
2. شکلگیری آلتسیزن (Altseason)
یکی از مهمترین اثرات غیرمستقیم هاوینگ، ایجاد دورهای به نام آلت سیزن است. در این دوره:
- آلتکوینها رشدهای درصدی بیشتری نسبت به بیت کوین تجربه میکنند
- پروژههای کوچکتر نوسانات شدیدتری دارند
- حجم معاملات در کل بازار کریپتو افزایش پیدا میکند
بهطور تاریخی، آلتسیزنها معمولا چند ماه بعد از رشد بیت کوین پس از هاوینگ رخ میدهند.
3. افزایش ریسکپذیری سرمایهگذاران
بعد از هاوینگ و شروع روند صعودی، احساسات بازار (Market Sentiment) تغییر میکند. سرمایهگذاران بهجای تمرکز صرف روی بیت کوین، وارد داراییهای پرریسکتر مثل آلتکوینها میشوند.
نتیجه این تغییر رفتار:
- افزایش ورود سرمایه به پروژههای لایه 1 و DeFi
- رشد میمکوینها در فازهای هیجانی بازار
- افزایش نوسانات شدید در آلتکوینهای کوچک
4. همبستگی شدید آلتکوینها با بیت کوین
در عمل، آلتکوینها قبل از شروع رشد مستقل، ابتدا به بیت کوین وابسته هستند. یعنی:
- اگر BTC وارد روند صعودی شود: آلتکوینها معمولا در زمان دیگری رشد میکنند
- اگر BTC اصلاح کند: امکان سقوط شدید آلت کوینها بیشتر است
به همین دلیل هاوینگ بیت کوین را میتوان محرک غیرمستقیم کل بازار آلتکوینها دانست.
چگونه با توجه به هاوینگ سرمایه گذاری مطمئنی داشته باشیم؟
شما برای استفاده از شرایطی همچون هاوینگ و سایر رویدادهای بازار ارز دیجیتال نیاز به مرجعی دارید که اطلاعات بروز و متناسب با زمان را در اختیار شما قرار دهد. سرعت عمل و موثق بودن اخبار و تحلیلها در این زمینه میتواند کمک کند تا از هاوینگ و نوسانات قیمت در شرایط صعودی و نزولی بازار همواره سود ببرید. سایت بالینکس (Balinex) با امنیت بالا، مقالات تحلیلی، نمودارهای بروز، قیمتهای لحظهای و کارمزد پایین بستری مناسب برای ورود به دنیای ارزهای دیجیتال است.
آنچه که از مقاله هاوینگ بیت کوین چیست، آموختیم:
هاوینگ به معنی نصف شدن پاداش استخراج بیت کوین است. این پاداش در قبال پردازش و ایجاد بلاک در شبکه بلاکچین به ماینرها داده میشود. سرعت عرضه بیت کوین جدید به شبکه بلاکچین با هدف کاهش تورم و افزایش ارزش این ارز دیجیتال انجام میشود. همچنین هر بار که هاوینگ اتفاق میافتد، سرمایه گذاری روی بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال افزایش پیدا میکند. این رویداد نگاه سرمایهگذاران بر انواع رمز ارزها افزایش داده و تجارت جفت ارزها را نیز بیش از پیش رونق میدهد.
با وجود تاثیر مثبت هاوینگ، این رویداد همیشگی نبوده و با تمام شدن تمام منابع بیت کوین، به اتمام خواهد رسید. وقایع پس از آن در متن به صورت کامل بررسی شده است. بیت کوین همواره توانسته با این قوانین مالی خود ارزش خود را حفظ کرده و در بلند مدت به بهشت سرمایه گذاری تبدیل شود.
سوالات متداول
آیا هاوینگ همیشه باعث رشد قیمت میشود؟
خیر. هاوینگ بهتنهایی باعث رشد فوری قیمت نمیشود، اما در بیشتر چرخههای تاریخی بهعنوان یک محرک عرضه، در بلندمدت زمینهساز رشد قیمت بیت کوین بوده است. شرایط کلان بازار هم نقش تعیینکننده دارد.
هاوینگ بعدی چه تاثیری بر بازار دارد؟
هاوینگ بعدی معمولا باعث کاهش عرضه بیت کوین جدید میشود و در صورت افزایش تقاضا، میتواند در میانمدت و بلندمدت فشار صعودی روی قیمت ایجاد کند. با این حال، اثر آن تدریجی و وابسته به شرایط بازار است.
چرا هاوینگ هر 4 سال اتفاق میافتد؟
هاوینگ بر اساس پروتکل بیت کوین و بعد از استخراج هر 210,000 بلاک طراحی شده است. چون استخراج این تعداد بلاک بهطور میانگین حدود 4 سال طول میکشد، این رویداد نیز تقریباً هر 4 سال یکبار رخ میدهد.




آخرین مقالات
راهنمای جامع بهترین سرمایه گذاری در زمان جنگ!
چگونه ترید ارزهای دیجیتال را شروع کنیم؟ 0 تا 100 شروع معامله ارز دیجیتال
هاوینگ بیت کوین چیست؟ زمان Halving بعدی بیت کوین