تاثیر جنگ بر بیت کوین و بازار ارزهای دیجیتال چیست؟

جنگ‌ها به عنوان وقایع مهم تاریخی، تاثیرات گسترده‌ای بر اقتصاد و بازارهای مالی دارند. یکی از بازارهایی که تحت تاثیر جنگ قرار می‌گیرد، بازار ارزهای دیجیتال، به ویژه بیت کوین است. این ارز دیجیتال به عنوان یک دارایی غیر متمرکز، در زمان عدم اطمینان‌های سیاسی و اقتصادی مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد. با توجه به افزایش تنش‌های منطقه‌ای و سوالاتی مانند آیا جنگ ایران و اسرائیل آغاز می‌شود، درک تاثیر این درگیری‌ها بر بازار کریپتو اهمیت بیشتری یافته است. در این مقاله، به بررسی تاثیر جنگ بر بیت کوین و همچنین آینده بیت کوین در زمان جنگ خواهیم پرداخت.

تاثیر جنگ بر بیت کوین چیست؟

جنگ‌ها و ناآرامی‌ها معمولا تاثیر چشمگیری بر بازارهای مالی دارند و بیت کوین نیز از این قاعده مستثنی نیست و تاثیر جنگ بر قیمت بیت کوین کاملا مشهود است. در مراحل اولیه هر جنگ، سرمایه‌گذاران به طور غریزی به سمت دارایی‌های سنتی مانند طلا حرکت می‌کنند و بیت کوین معمولاً با افت قیمت مواجه می‌شود. با این حال، تحقیقات نشان می‌دهد که این کاهش معمولاً موقتی است و در عرض چند روز یا هفته، بازار خود را تنظیم کرده و قیمت بازیابی می‌شود. این تغییر رفتار سرمایه‌گذاران موجب می‌شود که بیت کوین با افت قیمت مواجه شود، چرا که سرمایه‌های کلان از این ارز دیجیتال خارج و به سمت گزینه‌های مطمئن‌تر روانه می‌شوند.

در واقع، بازار ارزهای دیجیتال هنوز به مرحله بلوغ کامل نرسیده و نوسانات ناشی از جنگ و بحران‌های سیاسی به راحتی می‌تواند بر روند قیمت آن‌ها تاثیر بگذارد. به همین دلیل، در شرایط بحران، تمایل به سرمایه‌گذاری در دارایی‌های سنتی و مطمئن مانند طلا افزایش می‌یابد و این امر بر کاهش ارزش بیت کوین تاثیرگذار است.

تاثیر جنگ بر ارز دیجیتال

تاثیر جنگ بر ارزهای دیجیتال معمولا به صورت پیچیده و چند وجهی جلوه می‌کند. در زمان جنگ یا تنش‌های سیاسی، افراد و دولت‌ها ممکن است به دنبال پناهگاه‌های امن برای سرمایه‌گذاری‌های خود بروند و ارزهای دیجیتال، به عنوان یک گزینه غیر متمرکز، جذابیت بیشتری پیدا می‌کنند. افزایش تقاضا برای بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال می‌تواند منجر به نوسانات شدید در بازار شود.

از طرف دیگر، جنگ‌ها همچنین می‌توانند به اختلالات زیرساختی و اقتصادی منجر شوند که این امر می‌تواند بر روی شبکه‌های بلاکچین تاثیر منفی بگذارد. در نهایت، در حالی که برخی از سرمایه‌گذاران ممکن است به ارزهای دیجیتال به عنوان یک ابزار محافظ مالی روی آورند، دیگران ممکن است به خاطر عدم اطمینان اقتصادی و نوسان‌های بازار، از این حوزه دور شوند.

تاثیر جنگ بر دامیننس بیت کوین و خروج سرمایه از آلت‌کوین‌ها

در زمان وقوع جنگ یا تنش‌های ژئوپلیتیکی، یکی از اولین نشانه‌های تغییر رفتار بازار، افزایش دامیننس بیت کوین است. داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که در بحران‌هایی مانند آغاز جنگ روسیه و اوکراین در فوریه 2022، دامیننس بیت کوین طی کمتر از دو هفته از محدوده 41 درصد به بالای 44 درصد رسید. این افزایش به معنای ورود سرمایه جدید به بیت کوین نبود، بلکه بیشتر ناشی از خروج سرمایه از آلت‌کوین‌ها و ریزش شدیدتر آن‌ها نسبت به بیت کوین بود.

در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند ریسک خود را کاهش دهند و به دارایی‌ای پناه ببرند که نقدشوندگی بالاتر و سابقه قوی‌تری دارد. بیت کوین در مقایسه با آلت‌کوین‌ها، گزینه کم‌ریسک‌تری تلقی می‌شود و همین موضوع باعث می‌شود سهم آن از کل بازار افزایش پیدا کند. این رفتار بارها در بحران‌های سیاسی تکرار شده و نشان می‌دهد افزایش دامیننس بیت کوین در زمان جنگ، بیشتر نشانه فرار از ریسک است تا آغاز یک روند صعودی قدرتمند.

بررسی تغییرات حجم معاملات بیت کوین در زمان جنگ

حجم معاملات بیت کوین یکی از دقیق‌ترین شاخص‌ها برای سنجش واکنش واقعی بازار به اخبار جنگی است. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که در زمان وقوع شوک‌های ژئوپلیتیکی، حجم معاملات بیت کوین معمولا در 24 تا 48 ساعت اول به‌طور ناگهانی افزایش پیدا می‌کند. به‌عنوان مثال، در روز آغاز جنگ روسیه و اوکراین، حجم معاملات روزانه بیت کوین بیش از 35 درصد نسبت به میانگین هفته قبل افزایش یافت، در حالی که قیمت هم‌زمان با نوسان شدید مواجه شد.

این افزایش حجم معمولا ناشی از تصمیم‌های احساسی معامله‌گران است؛ بخشی از بازار برای خروج سریع اقدام می‌کند و بخش دیگری به‌دنبال خرید در ریزش است. نکته مهم اینجاست که اگر پس از شوک اولیه، حجم معاملات کاهش یابد و بازار وارد فاز تثبیت شود، معمولا فشار فروش نیز کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل، تحلیل حجم معاملات در کنار قیمت، تصویر دقیق‌تری از تاثیر جنگ بر بیت کوین ارائه می‌دهد.

رفتار نهنگ‌ های بیت کوین در دوره‌های جنگ

برخلاف معامله‌گران خرد، نهنگ‌های بیت کوین معمولا واکنش هیجانی به اخبار جنگ نشان نمی‌دهند. داده‌های فاندامنتال نشان می‌دهد که در بسیاری از بحران‌های ژئوپلیتیکی، از جمله سال 2022، آدرس‌هایی با موجودی بیش از 1,000 BTC نه‌تنها فروش گسترده‌ای نداشتند، بلکه در برخی مقاطع اقدام به انباشت تدریجی کردند. این رفتار نشان می‌دهد نهنگ‌های ارز دیجیتال، جنگ را بیشتر یک شوک کوتاه‌مدت می‌بینند و این تهدیدات، نمی‌توانند بر روی آینده بیت کوین در بلند مدت، تاثیرگذار باشند.

در مقابل، بیشترین فشار فروش معمولا از سمت سرمایه‌گذاران خرد و آلت‌کوین‌ها اتفاق می‌افتد. همین تفاوت رفتار باعث می‌شود پس از فروکش کردن ترس اولیه، بازار به‌سرعت وارد فاز بازیابی شود.

آیا بیت کوین در زمان جنگ دارایی امن محسوب می‌شود؟

برخلاف تصور رایج، داده‌های بازار نشان می‌دهد که بیت کوین در زمان جنگ هنوز به‌طور کامل نقش یک دارایی امن مانند طلا را ایفا نمی‌کند. در اغلب بحران‌های ژئوپلیتیکی، واکنش اولیه بیت کوین کاهش قیمت بوده است؛ به‌طور میانگین، افت قیمت در 48 ساعت اول بین 5 تا 10 درصد ثبت شده است. این رفتار نشان می‌دهد بیت کوین همچنان در کوتاه‌مدت به‌عنوان دارایی پرریسک دیده می‌شود.

با این حال، تفاوت اصلی بیت کوین با دارایی‌های سنتی در بازیابی سریع‌تر آن است. بررسی بیش از 20 رویداد ژئوپلیتیکی از سال 2010 نشان می‌دهد که بیت کوین در بازه 30 تا 60 روز پس از بحران، در اکثر موارد بازده مثبتی ثبت کرده است. بنابراین می‌توان گفت بیت کوین هنوز پناهگاه امن کوتاه‌مدت نیست، اما به‌تدریج در حال تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یک دارایی مقاوم در برابر بحران‌های بلندمدت است.

تاثیر جنگ بر قیمت اتریوم

اتریوم به عنوان دومین ارز دیجیتال بزرگ جهان، معمولاً واکنش شدیدتری نسبت به بیت کوین در زمان بحران‌های ژئوپلیتیک نشان می‌دهد. در جنگ روسیه و اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، قیمت اتریوم تا ۱۰.۸ درصد در یک روز سقوط کرد، در حالی که بیت کوین ۷.۹ درصد کاهش یافت. این نوسان بیشتر به دلیل ماهیت ریسکی‌تر اتریوم در چشم سرمایه‌گذاران نهادی است.

در جنگ اخیر ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، اتریوم طی ۲۴ ساعت اول ۸.۲ درصد افت کرد و به ۲,۵۵۲ دلار رسید، در حالی که بیت کوین تنها ۴.۵ درصد کاهش داشت. این تفاوت نشان می‌دهد که در زمان بحران، سرمایه‌گذاران از آلت کوین‌ها خارج شده و به سمت بیت کوین یا دارایی‌های امن‌تر حرکت می‌کنند.

نکته جالب اینکه طی سال ۲۰۲۵، اتریوم در برابر فشارهای مختلف از جمله تنش‌های ژئوپلیتیک، عملکرد ضعیف‌تری نسبت به بیت کوین داشته است. قیمت اتریوم در پایان ۲۰۲۵ حدود ۱۲ درصد نسبت به ابتدای سال کاهش یافت، در حالی که بیت کوین رشد زیادی داشت. سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ در آوریل ۲۰۲۵ باعث شد اتریوم به زیر ۱,۵۰۰ دلار سقوط کند که پایین‌ترین سطح در دو سال اخیر است.

تفاوت واکنش بیت کوین و اتریوم در بحران‌های ژئوپلیتیکی

داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که اتریوم در زمان بحران‌های ژئوپلیتیکی معمولا نوسان بیشتری نسبت به بیت کوین تجربه می‌کند. برای مثال، در روزهای ابتدایی جنگ روسیه و اوکراین، اتریوم بیش از 10 درصد افت کرد، در حالی که کاهش قیمت بیت کوین محدودتر و در حدود 7 تا 8 درصد بود. این تفاوت به دلیل ماهیت ریسکی‌تر اتریوم و وابستگی بیشتر آن به فعالیت‌های دیفای و NFT است.

در شرایط جنگی، سرمایه‌گذاران تمایل دارند دارایی‌های پیچیده‌تر و پرریسک‌تر را کنار بگذارند و به سمت گزینه‌های ساده‌تر حرکت کنند. بیت کوین به‌عنوان دارایی پایه بازار کریپتو، معمولا فشار فروش کمتری نسبت به اتریوم تجربه می‌کند. همین موضوع باعث می‌شود در دوره‌های بحران، نسبت قیمت ETH/BTC کاهش یابد و بیت کوین عملکرد نسبی بهتری داشته باشد.

تاثیر جنگ روسیه و اوکراین بر قیمت بیت کوین

جنگ روسیه و اوکراین که در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ آغاز شد، یکی از بارزترین نمونه‌های تاثیر درگیری‌های نظامی بر بازار ارزهای دیجیتال است. در روز حمله، بیت کوین تا ۷.۹ درصد سقوط کرد و به پایین‌ترین سطح خود از ۲۴ ژانویه رسید و در حدود ۳۴,۳۲۴ دلار معامله شد. اتریوم نیز در همان روز تا ۱۰.۸ درصد کاهش یافت. طی ۲۴ ساعت اول جنگ، بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار از ارزش کل بازار ارزهای دیجیتال حذف شد.

اما داستان در همینجا تمام نشد. پس از چند روز، بیت کوین شروع به بازیابی کرد و در اواسط مارس ۲۰۲۲ تا ۱۶ درصد رشد کرد و به محدوده ۴۴ هزار دلار رسید. این بازیابی سریع را می‌توان به چند عامل نسبت داد:

• اول، استفاده روس‌ها از ارزهای دیجیتال برای دور زدن تحریم‌ها که تقاضا را افزایش داد.
• دوم، جمع‌آوری کمک‌های مالی برای اوکراین از طریق بیت کوین که بیش از ۱۰۰ میلیون دلار به صورت کریپتو دریافت کرد.

با این حال، در ادامه سال ۲۰۲۲، بیت کوین روند نزولی شدیدی را تجربه کرد و تا نوامبر ۲۰۲۲ به حدود ۱۵ هزار دلار سقوط کرد، یعنی بیش از ۶۶ درصد کاهش نسبت به اوج نوامبر ۲۰۲۱. تحلیلگران معتقدند این افت شدید بیشتر ناشی از سیاست‌های پولی فدرال رزرو آمریکا و افزایش نرخ بهره بود و ناشی از خود جنگ نبوده است. جنگ صرفاً یکی از عوامل نوسان‌ساز بود، عامل اصلی نبود.

تاثیر جنگ چین و تایوان بر قیمت بیت کوین

تنش‌های بین چین و تایوان یکی از مهم‌ترین ریسک‌های ژئوپلیتیک برای بازار ارزهای دیجیتال به شمار می‌رود، اما تاکنون به جنگ واقعی تبدیل نشده است. در آگوست ۲۰۲۲، زمانی که نانسی پلوسی رئیس مجلس نمایندگان آمریکا از تایوان بازدید کرد و تنش‌ها به اوج خود رسید، بیت کوین به ۲۲,۶۰۰ دلار سقوط کرد. اما پس از فرود موفق هواپیمای پلوسی، قیمت سریعاً بهبود یافت و به بالای ۲۳ هزار دلار رسید.

تحلیلگران معتقدند اگر جنگ واقعی بین چین و تایوان رخ دهد، تاثیر آن بر بازار کریپتو می‌تواند ویرانگر باشد. تایوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نیمه‌هادی‌ها در جهان است و شرکت TSMC بیش از ۶۰ درصد تراشه‌های جهان را تولید می‌کند. هرگونه اختلال در این زنجیره تامین، تاثیر مستقیم بر صنعت ماینینگ بیت کوین خواهد داشت.

جالب اینکه در نوامبر ۲۰۲۵، نمایندگان تایوان پیشنهاد کردند که بیت کوین به عنوان بخشی از ذخایر ارزی کشور در نظر گرفته شود. این تصمیم به عنوان یک ابزار حفاظتی در برابر احتمال جنگ و بلوکه شدن دارایی‌های دلاری توسط چین دیده می‌شود. اگر چین تایوان را محاصره کند، شهروندان تایوانی می‌توانند با بیت کوین ثروت خود را از کشور خارج کنند.

دلیل نوسانات شدید ارزهای دیجیتال به خصوص زمان جنگ چیست؟

نوسانات شدید ارزهای دیجیتال، به ویژه در زمان جنگ، به چندین عامل کلیدی بستگی دارد. یکی از دلایل اصلی، سهولت در خرید و فروش این ارزها است؛ به طوری که با یک گوشی هوشمند و اتصال به اینترنت، مردم می‌توانند در هر مکان و زمان به سرمایه‌گذاری بپردازند. اما این دسترسی آسان می‌تواند تبعات منفی به همراه داشته باشد. نوسانات شدید ارزهای دیجیتال در زمان جنگ ناشی از ترکیب عوامل مختلفی است.

• اول، دسترسی آسان و فوری به معاملات باعث می‌شود سرمایه‌گذاران خرد بدون تجربه در لحظه اول واکنش هیجانی نشان دهند.
• دوم، نفوذ نهادی نسبتاً جدید است. تا پایان ۲۰۲۴، ETFهای بیت کوین تنها ۱ درصد از کل بیت کوین‌ها را در اختیار دارند.
• سوم، ارتباط بیت کوین با بازارهای سهام افزایش یافته و دیگر به عنوان یک دارایی کاملاً مستقل عمل نمی‌کند.

در صورت وقوع خبرهای ناگهانی یا هیجان‌انگیز، این افراد به شدت تحت تاثیر قرار می‌گیرند و به واسطه نگرانی از کاهش ارزش سرمایه‌شان، اقدام به خرید و فروش‌های ناپایدار می‌کنند. جنگ، با شدت بیشتری بر این وضعیت دامن می‌زند، زیرا اخبار مربوط به درگیری‌ها می‌تواند روانشناسی بازار را تغییر دهد و تقاضا را به شدت افزایش دهد. این پویایی سبب می‌شود تا نوسانات قیمتی در بازار ارزهای دیجیتال به شکل قابل توجهی تشدید گردد.

آینده بیت کوین در دوران جنگ

آینده بیت کوین در دوران تنش‌های نظامی به موضوعی جذاب و مهم تبدیل شده است. با افزایش ناآرامی‌ها و بحران‌های سیاسی، بسیاری از تحلیل‌گران بر این باورند که بیت کوین به عنوان یک دارایی امن و مقاوم، می‌تواند به حفاظت از سرمایه‌ها کمک کند. مطالعه‌ای اخیر نشان می‌دهد که در گذشته، زمان‌هایی که شرایط اجتماعی و اقتصادی دچار اختلال شده، تقاضا برای ارزهای دیجیتال مثل بیت کوین افزایش یافته است.

این روند نه تنها ناشی از تمایل به فرار از نوسانات ارزش پول‌های ملی است، بلکه به دلیل مزایای غیر متمرکز بودن و قابلیت انتقال آسان آن، بیت کوین را به انتخابی جذاب برای سرمایه‌گذاران تبدیل کرده است. بنابراین، تحولات آتی در عرصه جهانی می‌تواند ابعاد جدیدی به جایگاه بیت کوین در سبد سرمایه‌گذاری‌ها اضافه کند.

باید اضافه شود که بیت کوین در سال ۲۰۲۵ رکورد جدیدی ثبت کرد و به ۱۲۶ هزار دلار رسید، علی‌رغم چندین جنگ و درگیری جهانی. این نشان می‌دهد که بیت کوین به تدریج در حال تبدیل شدن به یک دارایی مقاوم‌تر در برابر بحران‌ها است. همچنین باید ذکر شود که نهادهای بزرگ مانند بلک‌راک (BlackRock)، استراتژی (Strategy) و حتی دولت ایالات متحده، در حال افزایش ذخایر بیت کوین خود هستند.

آنچه از مقاله تاثیر جنگ بر بیت کوین آموختیم :

تحلیل جامع نشان می‌دهد که تاثیر جنگ بر بیت کوین الگوی مشخصی دارد: در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول، معمولاً کاهش ۵ تا ۱۰ درصدی رخ می‌دهد، اما سپس بازیابی سریع آغاز می‌شود. مطالعه ۲۰ رویداد ژئوپلیتیک مهم از سال ۲۰۱۰ نشان داد که بیت کوین در ۵۰ روز پس از هر بحران، به طور متوسط ۳۱.۲ درصد رشد داشته است. جالب اینکه با افزایش نفوذ نهادی، واکنش بیت کوین به جنگ‌ها ملایم‌تر شده است. در جنگ ایران و اسرائیل ۲۰۲۵، نوسان تنها ۴.۵ درصد بود. بنابراین بیت کوین در حال تبدیل شدن به دارایی مقاوم‌تری است، اما هنوز نمی‌توان آن را دارایی کاملاً امن دانست.